De projecten hebben gelopen van november 2008 tot juli 2009. Helaas is de officiele evaluatie uitgesteld tot januari 2010 dus complete testresultaten hebben we nog niet. De XO is al 1,5 jaar bij diverse mensen thuis getest en op scholen in basis- en voortgezet onderwijs. Ook is er door diverse ICT leveranciers, gespecialiseerd op onderwijs, naar gekeken.

Kijk voor de ervaringen op de Emile Wesly School op hun blog.



Kijk voor de ervaringen op OBS Elckerlijc op hun blog.


Eerste conclusies:

Hardware
De XO werkt als een volwaardige laptop maar is door zijn zuinige processor wat aan de trage kant bij het opstarten van de programma's. Is het programma eenmaal gestart dan heb je er weinig last van. Je kunt meerdere applicaties open hebben staan naast elkaar maar net als bij een Netbook is het aan te raden te sluiten wat mogelijk is. Laat je alles open dan loopt hij op een gegeven moment vast. Herstarten is geen probleem.

De processor in de XO 1.0 is te traag en het interne geheugen te klein om meerdere Flash animaties tegelijk in te laden. Standaard staat hij daarom zo ingesteld dat je de Flash animatie moet aanklikken. Onderwijssites zoals Het Klokhuis gebruiken op 1 pagina diverse Flash animaties, alhoewel dat minder lijkt te zijn dan vorig jaar.

Bij de nieuwe XO 1.5 zijn deze problemen opgelost door een snellere processor en meer intern geheugen. Door een efficient moederbord is de XO 1.5 vrijwel net zo zuinig als de XO 1.0.

De accu gaat op school 5 uur mee hetgeen voor een schooldag voldoende is, je mag immers hopen dat kinderen meer doen dan alleen achter een laptop zitten. Als je alleen eBooks leest, eventueel in zwart/wit en met het geluid en Wifi uit, is de XO een stuk zuiniger.

De accu is van een nieuw type, Lithium IJzer. Minder giftig (van belang bij recyclen) en geschikt om 2000x op te laden. Dat is 4x meer dan bij andere laptops! In de praktijk zal dat waarschijnlijk betekenen dat de accu ongeveer 3 jaar mee gaat. Dat weten we pas over 2 jaar.

Het toestel is zeer robuust door een 3x dikkere behuizing, rondom afsluiting bij vervoer, water en stofdicht. Daarmee kan het toestel ook in de natuur of stad gebruikt wordne tijdens de lessen. Er zijn van de 52 laptops in Maastricht slechts 2 kapot geweest in 7 maanden tijd en met dagelijks vervoer naar en van thuis. De eerste had bij levering een niet werkende webcam, de tweede ging kapot doordat er een smartboard op viel (hoe is het mogelijk!). Beide zijn binnen enkele dagen voor enkele tientjes gerepareerd door reparatiecentrum Marten Vijn te Leiden. Wereldwijd zijn er enkele reparatiecentra's maar in de grote pilots zijn het de kinderen zelf die 95% van de problemen zelf oplossen. Als er in Nederland grote aantallen gebruikt gaan worden dan wordt het servicecentrum ingeschakeld dat dit ook doet voor HP, Toshiba, Medion, ASUS etc. We kunnen dan ook garantie gaan leveren tegen een geringe meerprijs.

Het toetsenbord typt minder prettig dan een Netbook maar het went snel. De meerwaarde van waterdichtheid is zo groot dat dit zwaarder telt.

De mousepad werkt niet goed. Je kunt niet twee keer tikken maar de linker muisknop indrukken om iets te selecteren. Ook is hij bij sommige mensen niet precies, de cursor verspringt dan. Bij de XO 1.5 schijnt dat opgelost te zijn.

Het scherm is nog steeds uniek, de enige laptop die in de volle zon leesbaar is net als een eReader met elektronisch papier. Er hoeven dus geen gordijnen dicht met zonnig weer en ook in de natuur is het scherm leesbaar.

Wifi werkt prima. Deze laptop komt inderdaad verder dan andere laptops maar 2000 meter hebben we nog niet gehaald in onbebouwde omgeving. Het testen van WiFi blijkt complex te zijn, oa door storing van andere WiFi kanalen.
We hebben ook de externe antenne van FON getest en ook zoeits blijkt complexer dan we dachten, o.a. de richtings gevoeligheid horizontaal en verticaal.
In Nepal hebben we gezien hoe je met eenvoudige TV-antennes in bomen het signaal ver in de bergen kunt overbrengen.
Op 1 accesspoint in een lokaal kunnen ongeveer 23 laptops tegelijk aansluiten, aan te raden is dus 2 access points te installeren per lokaal.

Het Mesh netwerk dat voor een snel intranet zorgt werkt redelijk goed. Soms kunnen laptops elkaar toch niet vinden. Blijft mooi dat je zonder internet toch met elkaar contact kunt maken.

Back-up is nu gedaan middels een SD-card van 1 Gb die elke laptop had. We hebben nu een oplossing om dat met alle files in een keer te doen. Bij de volgende projecten wordt een schoolserver ingezet. Er is inmiddels een zeer goedkope oplossing voor kleine scholen. Die maakt niet alleen een back-up maar kan ook content offline leveren (bij slechte of ontbrekende internet verbinding), zorgt voor een snellere internet verbinding (pagina's die al opgevraagd zijn door iemand anders in cache geheugen bewaren) en voor parental control (porno sites etc. weren). Daarnaast kan er lokaal een ELO draaien (een elektornische leer omgeving) waarmee de leerlingen getest kunnen worden en de docent beter ziet wie extra ondersteuning nodig heeft of ingezet kan wordne om anderen te helpen).
 

Software
Sugar als interface en Linux als besturingssysteem is even wennen maar blijkt zeer goed doordacht.

Voor mensen die een computer nog moeten leren kennen werkt het veel intuitiever dan Microsoft software. Sommige kinderen klaagden in het begin dat ze hun huiswerk thuis niet konden maken omdat de familie teveel op hun laptop bezig was. Met name moeders die nog niet met computers gewerkt hadden zijn met dit toestel toch aan de slag gegaan.

Elk programma heeft meerdere tabbladen, het eerste bevat de meest gebruikte basisfunctionaliteiten, lekker overzichtelijk. De rest vindt je in de andere tabbladen waardoor je er vrijwel alles mee kunt wat je in Microsoft Office ook kan. Uitwisseling met MS Office etc is geen probleem, een tekst kun je opslaan als .doc en Word documentne kun je ook gewoon lezen en bewerken.

In elke applicatie is het mogelijk op afstand samen te werken! Het elkaar kunnen uitnodigen op je scherm om samen aan een oplossing te werken is bijzonder goed voor onderwijs.

Kinderen ontdekken zelf dat er updates beschikbaar zijn en kunnen deze snel en eenvoudig installeren. Hiermee zijn grote besparingen mogelijk in beheer.

Omdat het een Linux laptop is heb je geen last van virussen. Ook hiermee weer grote besparingen in beheer.

Wanneer een laptop zou crashen kan er met een SD-card een image terug geplaatst worden. Daarna kan de leerling zijn bestanden terug plaatsen via de back-up op de schoolserver. Wederom besparingen op beheer en het maken van zelfstandige leerlingen!

De taal is eenvoudig in te stellen en met de Pootle server ook naar andere talen te vertalen.

Het energiebeheer is ook eenvoudig in te stellen.

Chatten kan via een speciale server waarmee alle XO eigenaren die op dat moment online zijn vindbaar zijn.

De software rekenmachine is een wetenschappelijke rekenmachine die normaal 130,-E kost.

De software Measure levert o.a. een oscilloscoop op waarmee geluiden kunnen worden geanalyseerd. Normaal een toestel van minimaal 400,-E dat makkelijk kapot kan gaan.

Via die applicatie zijn ook allerlei sensoren aan te sluiten. Voor enkele Euro's heb je dan een mobiel lab.

De handleiding staat bij FLOSS manuals online en wordt als een Wiki geactualiseerd. Recent door studenten van de VUB vertaald naar het Nederlands. Je kunt de handleiding online lezen, offline als PDF  lezen of printen, en als boek (printing on demand) bestellen.

Content

Er zijn enkele hoofdstukken van schoolboeken gescand en digitaal gelezen. Dat werkte prima. Door het bijzondere scherm en het kunnen plat leggen van dat scherm leest het alsof het een eReader is. Maar dan wel met kleur, film, echt internet, toetsenbord etc!

Open content wordt sterk gestimuleerd in Nederland, OpenMethodes.nl en WikiWijs zijn enkele voorbeelden.

Gratis boeken of boeken die door auteurs en gebruikers samen gemaakt worden, bv 10voorBiologie, leveren grote besparingen op, zijn actueler, flexibeler en bieden meer extra's.

Steeds vaker zal het eBook niet een digitale variant zijn van een papieren boek maar een online variant.

De Bibliotheken in Nederland zijn hard bezig met eBooks. In Nepal is er al een digitale bibliotheek voor het basisonderwijs met duizenden boeken. De Bibliotheek in school zal veranderen in een Mediatheek waarbij informatiedeskundigen helpen te zoeken en suggesties geven voor goede bronnen. We verwachten dat er nationaal 1 grote database van boeken zal komen die je overal kunt benaderen via internet.

De educatieve games die standaard meegeleverd worden zijn uitdagend en leren echt wat. Je bent als klas zo een paar maanden verder de cirkel aan applicaties uit te proberen.

Reviews

In andere landen is er al meer dan een jaar ervaring met de XO, zowel in ontwikkelingslanden als in Westerse landen. Hieronder maken we een lijstje met rapporten:

New York City: een evaluatie uit juni 2008 op een school die vrij arm is maar een goede sfeer heeft. Samenvatting:
De eerste en belangrijkste constatering is dat de studenten de XO's meer gebruiken dan de laptops die ze vroeger gebruikten. Dat betekent dat zij meer tijd besteedden aan het doen van onderzoek, meer schreven, meer documenten verbeterden en meer publiceerden.
De tweede constatering is dat de studenten veel zorgzamer waren voor de XO's dan zij deden bij de de laptops.
En een derde constatering is dat de studenten minder vaak hun werk verloren, niet alleen omdat ze altijd dezelfde machine gebruikten, maar ook omdat de XO een automatische opslag heeft (Journal = dagboek) waardoor de gebruiker altijd snel terug komt bij waar hij / zij gebleven was.
Hierdoor hadden de studenten minder tijd nodig voor het zoeken naar / het opslaan van / het verplaatsen van / of de reconstructie van eerdere werkzaamheden zoals het geval was bij het werken op de laptop.
Kijk voor de details in dit rapport.